Làng hoa Xuân Quan, từ ruộng lúa thành vựa hoa bên sông Hồng

Làng hoa Xuân Quan bắt đầu từ hai cái cây ngoài ban công nhà mình

Ngoài ban công nhà mình có một cây chanh vàng Mỹ và một cây khế. Sáng một lần, tối một lần mình ra tưới. Hai cây này đến từ một nhà vườn ở làng hoa Xuân Quan. Mình không đi mua trực tiếp, chủ vườn trồng tại vườn rồi chở thẳng đến tận nhà.

Mình chọn chanh và khế vì vừa cho bóng lá vừa có quả, nhìn ra ban công thấy căn nhà có sức sống. Hôm cây được chở đến, mình mới tự hỏi một câu trước giờ chưa bao giờ hỏi: những chậu hoa, cành hoa, cây quất mình mua mỗi dịp lễ Tết được trồng ở đâu?

Từ một làng chỉ có lúa đến vựa hoa của miền Bắc

Câu chuyện bắt đầu cách đây chưa đến 20 năm. Hồi đó Xuân Quan cũng như bao làng ven sông Hồng khác, ruộng lúa, ruộng màu, đủ ăn nhưng chẳng dư giả. Đất bãi ven sông rất màu mỡ nhờ phù sa bồi mỗi năm, nhưng trồng lúa thì một năm cũng chỉ chừng ấy vụ, chừng ấy thóc.

Rồi khoảng năm 2008, một số hộ trong làng bắt đầu thử bỏ lúa, chuyển sang trồng hoa và cây cảnh. Anh chị thử đặt mình vào vị trí của họ lúc đó: ông cha trồng lúa cả đời, giờ nhổ lúa đi trồng hoa. Hoa có bán được không, có ai mua không, trồng sai thì lấy gì mà ăn? Những người đầu tiên dám làm chắc đã nghe không ít lời can ngăn.

Nhưng họ vẫn làm, và cả làng đổi màu. Một nhà trồng, nhà bên cạnh thấy được thì trồng theo, rồi cả xóm, cả làng. Năm 2017, Xuân Quan được công nhận là làng nghề hoa cây cảnh. Bây giờ cả xã có khoảng 1.300 hộ trồng hoa cây cảnh trên diện tích gần 200 héc-ta, hình dung như gần 300 sân bóng ghép lại phủ kín toàn hoa.

Làng hoa trẻ nhưng đi rất nhanh

Điều mình thấy hay là Xuân Quan không chỉ trồng hoa kiểu truyền thống. Đi qua làng bây giờ sẽ thấy nhiều nhà lưới, nhà màng trắng chạy dài, hệ thống tưới nhỏ giọt, có nhà còn trồng theo kiểu công nghệ cao. Người ta gọi Xuân Quan là làng hoa trẻ: trẻ về tuổi, nhưng đi rất nhanh.

Đoạn khó đến từ chính con sông cho làng đất tốt

Phần lớn vườn hoa ở đây nằm ngoài đê, trên bãi bồi sông Hồng. Đất phù sa cho hoa lên rất đẹp, nhưng nước sông lên thì cả vườn cũng nằm dưới nước. Mùa bão năm 2024, sau bão Yagi, nước sông Hồng lên cao, nhiều vùng bãi ở Văn Giang bị ngập. Cả năm chăm một vườn hoa chuẩn bị cho Tết, vậy mà chỉ vài ngày nước lên là mất.

Sông cho đất tốt thì mình nhận, sông lên thì mình lùi, mình chịu, rồi mình làm lại, khôn hơn lần trước.

Khi nước rút, người Xuân Quan làm đúng việc họ đã làm từ ngày bỏ lúa trồng hoa: làm lại. Mà làm lại không phải trồng y như cũ. Theo những gì mình đọc được, nhiều nhà chuyển sang trồng trong chậu để dễ di chuyển khi nước lên, làm nhà lưới chắc chắn hơn, đổi giống và đổi cách chăm. Thứ ở Xuân Quan đẹp hơn cả hoa là cách một ngôi làng ven sông học sống chung với con sông, chứ không chống lại nó.

Nếu muốn đến làng hoa Xuân Quan

Mình gợi ý một điều: đừng đến sát Tết khi làng đông như hội. Hãy đến vào buổi sáng sớm, từ bây giờ, khi hoa đang lớn và người trồng hoa còn có thời gian ngồi kể chuyện. Mình cũng chưa có dịp đến tận nơi, làm xong video này chắc chắn mình sẽ đi một chuyến.

Từ ngày tìm hiểu về Xuân Quan, mỗi sáng tưới cây chanh, cây khế, mình nhìn chúng khác đi. Những thứ đẹp nhất quanh mình thường có những câu chuyện rất dài phía sau mà mình chưa bao giờ hỏi: cái cây ngoài ban công, hay con đường mình đi làm mỗi sáng.

Câu hỏi thường gặp

Làng hoa Xuân Quan ở đâu?

Làng hoa Xuân Quan thuộc Văn Giang, Hưng Yên, nằm ven sông Hồng, cách Hồ Gươm chừng 30–40 phút chạy xe.

Làng hoa Xuân Quan rộng bao nhiêu?

Cả xã có khoảng 1.300 hộ trồng hoa cây cảnh trên diện tích gần 200 héc-ta. Xuân Quan được công nhận làng nghề hoa cây cảnh năm 2017.

Nên đi làng hoa Xuân Quan lúc nào?

Nên đi buổi sáng sớm, từ khoảng tháng 10 khi hoa Tết đang lớn. Tránh sát Tết vì làng rất đông.

Bão Yagi ảnh hưởng làng hoa Xuân Quan thế nào?

Năm 2024, sau bão Yagi, nước sông Hồng lên cao làm ngập nhiều vùng bãi ở Văn Giang, nơi phần lớn vườn hoa nằm ngoài đê. Sau đó nhiều nhà chuyển sang trồng chậu, làm nhà lưới chắc hơn, đổi giống và cách chăm.

Bài viết liên quan

• Cầu Ngọc Hồi xây đến đâu rồi, tiến độ tháng 10 năm 2026
• Từ Văn Giang đi Hà Nội mất bao lâu, mình bấm giờ 3 ngả cầu lúc 7h30

Thông tin về bão Yagi tham khảo bài “Tan hoang sau bão Yagi, nông dân Hưng Yên thất thần lo ‘mất’ Tết”, Báo Sức khỏe & Đời sống, 09/09/2024. Nội dung là quan điểm cá nhân của người viết.